ترجمه ماشینی
جمعه, ۲۷ آذر ۱۳۸۸حتما با برخی از سرویس های گوگل کمابیش آشنایی دارید. یکی از این سرویس ها ترجمه گوگل است. این سرویس به شما امکان می دهد واژه، متن و یا یک صفحه وب را به زبان های گوناگون ترجمه کنید. به تازه این سرویس ترجمه فارسی را به لیست زبان های خود افزوده است.
آنچه قصد دارم در این نوشته بیاورم موضوعی است که چند روز پیش درباره ترجمه گوگل و کج فهمی که باعث شده بود را شرح دهم. چند روز پیش ایمیلی از چیتلش گوراه، مسئول چرخه FEL، دریافت کرده که درباره قیمت این نوع فدورا در سایت سیتو پرسیده بود که آیا این چرخه فدورا به قیمت ۷۵۰ دلار به فروش می رسد؟! من به آن لینک مراجعه کردم و دیدم که قیمت آن فقط ۷۵۰ تومان است. در ادامه آن ایمیل لینکی از سرویس ترجمه گوگل برایم ارسال شده بود. وقتی آن را نیز باز کردم دیدم که تومان را گوگل به دلار به انگلیسی ترجمه کرده است.
این یکی از نقص های ترجمه ماشینی است. این گونه ترجمه که توسط ماشین و بودن دخالت انسان انجام می گیرید در زمان جنگ سرد رواج فراوانی یافت. آمریکایی ها برای ترجمه متون روسی از دستگاه های مترجم استفاده می کردند که متون را به انگلیسی بر می گرداند. این خود تحولی بزرگی در زمینه زبانشناسی و ترجمه بود. اما همانگونه که در این مثال دیدید ترجمه ماشین در بسیار موارد ناقص و حتی خنده دار است. دلیل عدم ترجمه درست توسط ماشین توجه نکردن به یکی از بخش های مهم زبانشناسی یعنی تحلیل کلام است. ماشین هیچگاه درک درستی از محیطی که آن نوشته اتفاق می افتد ندارد. به عبارت دیگر ماشین های مترجم تنها به تبدیل و جا به جایی لغت و در مواردی بازسازی جمله به زبان مقصد است.
انسان به خاطر داشتن این توانایی بسیار از مفاهیم بیان نشده در کلام را درک می کند. یکی از آن توانایی ها بشر این است که او بسیار از رویدادهای گذشته را در ذهن دارد و ذهن او بسیاری از مفاهیم پیش زمینه برای درک هر مفهومی دارد و نیاز به تشریح موقعیت نیست.
امیدوارم که گوگل که سهم مهمی در توسعه تکنولوژی در این سال های اخیر داشته است به کمک زباشناسان بتواند ماشین مترجمه آنلاین مفیدی را به جامعه عرضه کند.
