امروز روز خیام آن دانشمند رند است.

خیام

این کهنه رباط را که عالم نام است         و آرامگه ابلق صبح و شام است
بزمی‌ست که وامانده صد جمشید است         قصریست که تکیه‌گاه صد بهرام است
□
این یکد و سه روز نوبت عمر گذشت         چون آب بجویبار و چون باد بدشت
هرگز غم دو روز مرا یاد نگشت         روزیکه نیامده‌ست و روزیکه گذشت
□
بر چهره گل نسیم نوروز خوش است         در صحن چمن روی دلفروز خوش است
از دی که گذشت هر چه گویی خوش نیست         خوش باش و ز دی مگو که امروز خوش است
□
پیش از من و تو لیل و نهاری بوده است         گردنده فلک نیز بکاری بوده است
هرجا که قدم نهی تو بر روی زمین         آن مردمک چشم‌نگاری بوده است

محمد حسین عنقا

گالاں په نوکیں پسگاں نوکیں جناں وتی
نوکیں سُراں من مان کناں لیکواں وتی
بوتگ سروز کُهن ته نو کے کناں گراں،
دمبورگ ءَ را تار دگر مان کناں وتی
پرچی گشاں چه خسرو ء‌ُ شیریں و کوه کن
اچ شه مُرید حانی ءُ چاکر گوشاں وتی
میے دوستیں که پُل گور ءَ‌ بست آئی نام مٹ
گالاں پچے من گیسو ءِ نام ءَ گراں وتی
مور ءَ ‌من بُن دیاں که نه نندیت مے ڈِه ءَ
لک لک ستا من گردن ءَ هنج ءِ کناں وتی
من هزم رستم ءِ پچے ایران بجنتی چیر ءَ
سندھ ءِ برو کیں پنوں ءَ کاراں رواں وتی
کارنت لوڑی ءِ که ستا کنت دومی ءَ
میریں بلوچیاں او گلایاں شیاں وتی
سرداریاں زبان ءِ زمین کُرته ونڈاگر
بیبرگ من بیاں کناں لاشاریاں وتی
هُور ءَ من چوں کناں که نه کیتے زبان منی
داتِش اگر بهشت ته جود ءَ براں وتی
عنقا هما را پٹ که چه سهدار هم کپوک
هر چی سرا ئے اتک نه هشتے زبان وتی

«کریم دشتی»

تقدیم به همه دوستانی که گدام (چادر – tent) را دوست دارند به خصوص جناب گمشادزهی که همین اواخر به گدام رفته عکس‌هایی به اشتراک گذاشت.

شعری از محمد حسین عنقا

گدام

ما بلوچوں گداں نندوکیں
مئے گدان اِنت آسمان ءَ چو
وش نگه ب ی بی ءِ گدان ءَ چو
چے سما هست ماں جهان ءَ چو
لوگے ماڑی گے پل اڈوکیں
مئے چراگ آسمان ءِ استال انت
روک بے عیب چو سر ءِ خیال انت
چے سما ماں جهاں چشیں حالی انت
هست گش بے چراگ الوگیں
گوه ءِ برز ءَ ماں آسمان نشتگ
چش که چپین ور استیں دیدگ
بی سما، اچ گلام، اچ واجگ
جهل نندوک پرزنندوکیں
سنگ مئے سرجه ریک مئے بوپ انت
لوس میے گس او شهر مئے لوپ انت
گوه ءِ گٹیں تلانگ مئے توپ انت
پج مزاری سلانی پوشوکیں

ساز کوهانی پرما گوطنبارگ
صوت کورانی پرماژنبارگ
گال گواتانی پرماهیژارگ
مئے دل ءِ نیست ئی سر نوکیں
مئے مڑائی په بولکی ئین ذات
پرکھ نئے مذهب که هچ مبات
نے همی زرّع حاکمی ءِ پسبات
نیست هیچ و شمنے رسینوکیں
ما بلوچوں گدان نندوکیں

چماں چه نه بیت پاشک زرین واهگ ءِ زیمل         ارسانی زهیر نالیں نل ءِ ساز دل ءَ انت

یات انت من ءَ نیاد زمستانیں شپانی                 چو بهاپ تئی بکملیں امباز دل ءَ انت

چے تیاب دپ ءِ ریک ءُ زر ءِ چول مجازیں         مروارد ءَ کرکینک ءَ مه شوهاز دل ءَ انت

ما نیکیں گناهگارانی کئی قاضی شر ءَ جنت         ما لوٹیں به بیت کئیف تر واز دل ءَ انت

                        «مبارک قاضی»

لغات

پاشک:‌فاش

واهگ: خواسته – عشق

ارسان: اشک

نیاد:‌ مجلس و دیوان

امباز:‌آغوش

کرکینک: صدف

بالاد ءَ کسانین ءَ همبل تئی شاباش انت!                  گوازین یے په شُد روچاں انگت نئے دلِوارگ

حال ءَ وتی دنیا ءَ باور چوں کنائین یے!                 چاک بیت نه کنت سینگ اندر نه بیت پیش دارگ

اے داگ منا داتگ آزاتیں غلامی ءَ                         ارساں که هوار انت حون، گوں کندگاں اُفارگ

چُٹگ چه اے اندوهاں هنچوش انت پتو ساحر      آزمان ءِ پدانک بندگ، استالانی جهل آرگ

                                                                       «مراد ساحر»

په بلوچانی شیر زالاں

تو بگوار واهگی کهر ءِ انگر                       کم منی مهر نه بیت انت هچبر

ساهگوں کلّ ءِ تئی من په وت                    گرمیں روچانی کتگ سارتیں در

شپ گلگدار مه بیت وابانی                       آگهیں روچ اوں تئی اکس ءِ بر

وتی جند ءَ را پلاں من چه تو                      گوں تئی هیسی سر ءَ بستگ سر

زینت ءِ دست تئی دست ءَ انت                  یل نه بیت زور به جنت دنیا ستر

«زینت ثنا بلوچ»

به مناسبت روز بزرگداشت سعدی

مقبره سعدی

در بارگاه خاطر سعدی خرام اگر                            خواهی ز پادشاه سخن داد شاعری*
هفت کشور نمی‌کنند امروز                                  بی مقالات سعدی انجمنی*
من‌آن مرغ سخندانم که در خاکم رود صورت        هنوز آواز می‌آید به معنی از گلستانم*
هر متاعی ز مخزنی خیزد                                    شکر از مصر و سعدی از شیراز*
منم امروز و تو انگشت‌نمای همه خلق                 من به شیرین سخنی و تو به خوبی مشهور*
اگر شربتی بایدت سودمند                                ز سعدی ستان تلخداروی پند*
بر حدیث من و حسن تو نیفزاید کس                 حد همین است سخندانی و زیبایی را*
سعدی اندازه ندارد که په شیرین سخنی            باغ طبعت همه مرغان شکرگفتارند*
خانه زندان است و تنهایی ضلال                        هرکه چون سعدی گلستانیش نیست*
درین معنی سخن باید که جز سعدی نیاراید        که هرچ از جان برون آید نشیند لاجرم بر دل*
هنر بیار و زبان‏آوری مکن سعدی                        چه حاجت است بگوید شکر که شیرینم*
قلم است این به دست سعدی دُر                     یا هزار آستین دُرّ دَری*
دعای سعدی اگر بشنوی زیان نکنی                    که یحتمل که اجابت بود دعایی را*
ز خاک سعدی شیراز بوی عشق آید                  هزار سال پس از مرگ او گرش بویی*

به مناسبت روز بزرگداشت عطار نیشابوری

بار دگر شور آورید این پیر درد آشام را         صد جام برهم نوش کرد از خون دل پر جام ما
چون راست کاندر کار شد وز کعبه در خمار شد         در کفر خود دین دار شد بیزار شد ز اسلام ما
پس گفت تا کی زین هوس ماییم و درد یک نفس         دایم یکی گوییم وبس تا شد دو عالم رام ما
بس کم زنی استاد شد بی خانه و بنیاد شد         از نام و ننگ آزاد شد نیک است این بدنام را
پس شد چون مردان مرد او وز هر دو عالم فرد او         وز درد درد درد او شد مست هفت اندام ما
دل گشت چون دلداده‌ای جان شد ز کار افتاده‌ای         تا ریخت پر هر باده‌ای از جام دل در جام ما
جان را چون آن می نوش شد از بی‌خودی بیهوش شد         عقل از جهان خاموش شد و از دل برفت آرام ما
عطار در دیر مغان خون می‌کشید اندر نهان         فریاد برخاست از جهان کای رند درد آشام ما

شعری از فروغی بسطامی

اندوه تو شد وارد کاشانه‌ام امشب         مهمان عزیز آمده در خانه‌ام امشب
صد شکر خدا را که نشسته‌ست به شادی         گنج غمت اندر دل ویرانه‌ام امشب
من از نگه شمع رخت دیده نورزم                 تا پاک نسوزد پر پروانه‌ام امشب
بگشا لب افسونگرت ای شوخ پری چهر         تا شیخ بداند ز چه افسانه‌ام امشب
ترسم که سر کوی تو را سیل بگیرد              ای بی‌خبر از گریه مستانه‌ام امشب
یک جرعه‌ی تو مست کند هر دو جهان را        چیزی که لبت ریخت به پیمانه‌ام امشب
شاید که شکارم شود آن مرغ بهشتی          گاهی شکن دام و گهی دانه‌ام امشب
تا بر سر من بگذرد آن یار قدیمی              خاک قدم محرم و بیگانه‌ام امشب
امید که بر خیل غمش دست بیاید             آه سحر و طاقت هر دانه‌ام امشب
از من بگریزید که می‌خورده‌ام امشب        با من منشینید که دیوانه‌ام امشب
بی حاصلم از عمر گرانمایه فروغی         گر جان نرود در پی جانانه‌ام امشب