دستورهای ضروری برای مانیتور کردن سرور لینوکس

آیا می خواهید بدانید در سرور شما چه اتفاقاتی در جریان است؟ برای این کار باید دستورهای ضروری برای مدیریت سرور را به خاطر داشته باشید. وقتی آنها را یاد گرفتید پس می توانید مدعی شوید که راه مدیریت سرور لینوکسی را تقریبا یاد گرفته اید.

گرافیک نه!

یک قانون نا نوشته ثابت میان ادمین‌‌های لینوکس این است که تحت هیچ شرایطی نباید از محیط گرافیکی برای سرور استفاده کرد. چرا؟ دلایل زیادی می توان یافت ولی ساده‌ترین آن این است که برنامه‌های گرافیکی از منابع حافظه و پردازش سرور استفاده می کنند که می توان آن را در جایی دیگر به کار برد. برنامه‌‌های گرافیکی بیشتر جهت کنترل وضعیت سرور استفاده می شوند. وقتی از سلامت سرور مطمئن شدید سعی کنید برنامه‌های گرافیکی را خاموش کنید. سعی کنید برای کنترل‌‌های سرور از دستورهای شل استفاده کنید.

برنامه‌‌های گرافیکی را وقتی نیاز دارد اجرا کنید و وقتی کارتان تمام شد آنها را ببندید و نگذارید آنها در حال اجرا باقی بمانند.  سرورها معمولا در سطح اجرای ۳ بارگذاری می شوند یعنی شبکه و چند کاربری را پشتیبانی می کنند ولی برنامه‌های گرافیکی در هنگام بوت اجرا نمی شوند. وقتی نیاز به محیط گرافیک دارید باید از طریق شل و رفتن به سطح ۵ و دستور startx گرافیک را برای خودتان اجرا کنید.

اگر سرورتان در سطح ۵ و گرافیکی اجرا  می شود بهتر است فایل /etc/inittab را اصلاح کرده و id:5:initdefault: را به id:3:initdefault: تغییر دهید. اگر این فایل وجود ندارد آن را ایجاد کنید.

وقتی سرور شما در سطح سوم بالا آمد می توانید دستورهای زیر را برای مدیریت سرورتان استفاده کنید.

• iostat

دستور جزییات زیر سیستم ذخیره سازی شما را نشان می دهد. این دستور مشکلات ورودی/خروجی را برای شما نشان می دهد. از طریق آن می توانید سرعت و کند شدن سرور را چک کنید.

• meminfo و free

دستور meminfo جزییات حافظه و چیزهایی که در آن در جریان است را برای شما نشان می دهد. در لحظه می توانید وضعیت حافظه سرور را با دستور cat /proc/meminfo  کنترل کنید.

دستور free دید کلی به شما درباره حافظه سرور می دهد. فرق آن با meminfo این است دستور آخر جزییات را در اختیار شما قرار می دهد.

• mpstat

این دستور فعالیت‌‌های هر کدام از سی‌پی‌یو‌های موجود در  سرورهای چند سی‌پی‌یوی را برایتان گزارش می دهد. این برنامه به شما امکان می دهد گزارش آماری هر سیستم یا پردازنده را داشته باشید. همچنین با استفاده از این برنامه می توانید اخطارهای لازم را در مواقع حساس پیش از آنکه برای کاربرانتان مشکلی ایجاد کنند بگیرید.

• netstat

این دستور مانند ps هر روزه بارها مورد استفاده مدیران سرورها قرار می گیرید. این دستور اطلاعات لازم درباره شبکه سرور به شما می دهد. اطلاعات مانند سوکت،مسیریابی،پروتوکل‌ها و غیره را در اختیار مدیر قرار می دهد. این دستور با گزینه‌‌های زیادی استفاده می شود. برخی از آنها در زیر آورده شده اند.

-a : نشان دادن همه اطلاعات سوکتی

-r: نشان دهنده اطلاعات مسیریابی

-i: نشان دهنده اطلاعات رابط شبکه

• nmon

یک برنامه کد-باز است. برای کنترل عملکرد‌های سیستم لینوکس، پردازنده‌ها، ورودی/خروجی دیسک یا شبکه یا صف اجرا برنامه‌ها معمولا به کار می رود.

• pmap

این دستور مقدار حافظه ی مورد استفاده در پردازنده‌ها را برایتان نشان می دهد. با استفاده از این برنامه می توانید حافظه اختصاص یافته به هر برنامه را ببنید و کنترل کنید که کدام برنامه از حافظه استفاده زیاد و غیر مجاز می کند.

• ps and pstree

دو دستور بسیار کاربردی در مدیریت سرور هستند. ps اطلاعاتی درباره زمان اجرا و مقدار حافظه مورد استفاده در هر برنامه را برایتان نمایش می دهد. Pstree شاخه‌ای رابطه والد و فرزندی هر برنامه را به یکی دیگر نشان می دهد. از این دستورهای برای یافتن اطلاعاتی جهت کشتن برنامه‌های زامبی یا آنهای که زیاد و غیر موثر از سرور استفاده می کنند استفاده کنید.

• sar

این برنامه شامل سه برنامه دیگر است.sar  اطلاعات را نمایش می دهد و sa1 و sa2 اطلاعات را ذخیره می کنند. این برنامه درباره کاربری سی‌پی‌یو، ورودی/خروجی شبکه، حافظه و فعالیت‌های پروسه را اطلاعاتی در اختیارتان قرار می دهد.

• strace

این برنامه بیشتر کاربرد عیب یابی در برنامه را دارد. اما می توان از آن در عیب یابی برنامه، جمعاوری اطلاعات و غیره استفاده کرد.

• tcpdump

یک برنامه ساده و کاربردی برای مانیتور کردن شبکه است. با استفاده از آن می توان به جزییاتی کاملا درباره فعالیت‌‌های شبکتان دست یابید.

• top

دستوری است که با آن می توانید درباره فعالیت‌‌های پردازه‌هایتان اطلاعات داشته باشد. از طریق این دستور به شناسه پردازه، حافظه مورد استفاده آنها دست یابید. این دستور به طور پیش فرض هر ۵ ثانیه آپ دیت می شود.

• uptime

مدت زمانی را که سرور مورد نظر روشن بوده را به شما نشان می دهد. بار سرور و کاربرانی که با آن کار می کنند را می توانید با آن به دست آورید.

• vmstat

لینوکس برای کارکرد بهتر از حافظه مجازی استفاده می کند. با این دستور می توانید آن چه را که در حافظه مجازی می گذرد کنترل کنید.

• Wireshark

برنامه بسیار مفید برای کنترل فعالیت‌‌های شبکه سرورتان است. این برنامه برادر بزرگتر tcpdump است. از محیط گرافیکی موجود برای آن برنامه می توانید استفاده کنید. البته در محیط شل نیز می توانید آن را به کار ببرید. استفاده از این برنامه برای مدیران شبکه و سرور یک ضرورت است.