بایگانی

نوشته های برچسب زده شده ‘توسعه اجتماعی’

حمله شخصی

۱۶ مهر ۱۳۹۱ ۳ دیدگاه

حمله شخصی یکی از حربه‌ها شرقیون برای عدم تحمل نقدپذیری است. وقتی اندیشه از مرحله فکری به بیان می رسد گسست خود را از بانی خویش اعلام می دارد. حال اندیشه بخشی از جریان فکری جامعه می شود و دیگران آن را باید براساس محتوایش ارزیابی کنند. دیگر متفکر از فکر دو بخش جدا خواهند بود. مثلا نقد ادبی یک رمان را در نظر بگیرید وقتی آن اثر ادبی وارد دارای‌های جامعه ادبی شد دیگر فراغ از نویسنده‌اش باید مورد نقد قرار گیرید. حال ممکن حتی یک نقد و برداشت از یک اثر در موارد برعکس اندیشه اولیه پدیده آورنده آن حتی باشد.

ما ریشه اندیشه را همیشه در ارتباط با شخص مورد ارزیابی قرار می دهیم. گاه اگر صاحب یک اندیشه ندانیم به  راحتی درباره آن نظر مثبت خواهیم داد اما بمحض اطلاع از نویسنده اثر مثلا جبهه‌گیری خواهیم کرد. به راستی چرا ما چنین رفتارهای را در تقابل با اندیشه‌ها بروز می‌دهیم؟ دلایل زیادی را می توان برای این نوع حمله مورد بررسی کرد. اما مهمترین بخش این استدلال عدم توانایی فرد مهاجم در زمینه مقابله با اندیشه از طریق استدلال است. پس ساده‌ترین کار همان حمله شخصی به فرد مورد نظر است تا نقد آن اندیشه. شما برای آنکه به نقد یک ایده بپردازید باید دارای حداقل‌هایی باشید مانند اطلاعات درباره موضوع مورد بحث. اما برای نقد شخص صرفا یک سری اطلاعات درباره فرد می تواند کافی باشد.

دکترها مریض نمی شوند؟

کل اگر طبیب بودی… از بخشی از یک ضرب‌المثل فارسی است. نشان می دهد که اگر کسی به شما توصیه و نصیحتی کرد باید در وهله اول در مورد خودش مصداق پیدا کرده باشد در غیر این صورت حتما چیزی بدرد بخوری نیست. مثلا شما اگر به سراغ یک پزشک پوست بروید ولی کچل باشد آیا نسخه او برای خود قبول می کنید؟ یا اگر دکتری خودش سرما خورده باشد نمی تواند برای شما نسخه‌ای برای سرماخوردگی شما تجویز کند؟ جواب این سوالات نحوه نگرش شما را به رابطه فرد با فکر مشخص می کند. اگر می گویید که بله پس شما به ارتباط فرد و فکر رابطه متناظر دارند. برای پذیرش یک فکر باید خود فکر و نتایج آن را مورد بررسی قرار داد نه اینکه بخواهیم فاکتور فرد را در این نوع بررسی‌ها وارد کنیم.

حمله شخصی یکی از رفتارهای ضدتوسعه می‌تواند مطرح باشد. شما وقتی یک طرح توسعه محور را بدون در نظرگرفتن محتوای آن صرفا با نگاه به ارائه دهنده‌ی آن مورد بررسی قرار می‌دهید عملا کاری بدون نتیجه‌ای را شروع کرده‌اید. این گونه رفتارهای خصمانه معمولا ریشه در اندیشه‌های چپ-محور دارند. مثلا سالیان سال در شوروی با هرچیزی که از سمت غرب می آمد فقط به دلیل آنکه محصول سرمایه‌داری است مورد مخالفت قرار می‌گرفت. یا در کشور ما تحث تاثیر افکار چپ همیشه از غرب‌زدگی سخن گفته می شود بدون آنکه اندیشه یا محصولات غرب صرفا قائم به خویشتن مورد بررسی قرار گیرد، چون از غرب آمده‌اند حتما بد هستند.

بسیاری در این جامعه ایده‌های مختلفی برای از بین بردن فقر و عدم توسعه‌یافتگی مطرح می کنند اما متاسفانه بدون بررسی محتوایی طرح‌ها فقط به خاطر آنکه ما طراح را به لحاظ فکری قبول نداریم پس طرحش نیز مردود می دانیم. ما برای توسعه جامعه خود چه جامعه بلوچستان چه جامعه بزرگتر ایران باید همه طرح‌ها و ایده‌های توسعه محور را بدون در نظرگرفتن مبلغین آن، فقط از منظر منافع جمعی و سودرسانی بیشتر به جامعه مورد بررسی قرار دهیم.

جنس فروخته شده پس گرفته نمی شود!

۳۱ خرداد ۱۳۹۱ ۳ دیدگاه

«جنس فروخته شده پس گرفته نمی شود»

این جمله معروف اکثر فروشگاه‌های ایرانیان است. بگذارید این جمله را کمی از نظر روانشناسی و نگاه جامعه و زبانشناسی بررسی کنیم. این جمله می تواند ما را با واقعیت‌هایی زیادی درباره جامعه و روابط درونی آن آشنا کند. رفتارهایی از این دست به ما شناختی درباره رفتار‌های ضد توسعه و عدم محور بودن انسان در جامعه خواهد داد.

زبانشناسی-روانشناسی

این جمله یک جمله منفی است. از نظر روانشناسی زبانی پیام‌هایی که دارای بعد منفی هستند تاثیر بدی از گوینده در ذهن مخاطب خواهد گذاشت. مثلا در فرهنگ شرقی گفتن جواب‌های پوشیده و غیر مستقیم برای کم کردن بار منفی پیام‌ها متداول است. مثلا در زبان فارسی برای گفتن جواب «نه» معمولا از کلمه «خیر» به معنی نیک و درست استفاده می شود. یعنی به جای آنکه در فارسی برای رساندن جواب منفی می گویند جواب «خیر» است. یا به قولی خیری در آن نهفته است. در زبان انگلیسی جواب منفی خیلی کم برای پاسخ گویی به کار می‌رود. معمولا برای جواب‌هایی از این دست از اظهار تاسف استفاده می شود.

همانگونه که مشاهده می کنید از منظر زبانی جمله مورد نظر جهت رساندن پیام کاملا رک و عریان است. چیزی که در فرهنگ ملل شرق و حتی غرب کمتر مقبول است. در فرهنگ آمریکایی معمولا راحت بودن و رک بودن یک ارزش است. با این وجود آنها برای رساندن پیام‌های منفی سعی می کنند از سایر توانمند‌های زبان جهت رساندن پیامی با بعد منفی استفاده کنند. برعکس مردم انگلیس که مبادی آداب و تشریفات هستند.

جامعه و مسئولیت

بیاید این پیام را از نظر جامعه‌شناسی واکاوی کنیم. این جمله دو پیام مهم دارد اول رفع مسئولیت از خود در مقابل اعمال خود است. دوم عدم توجه به بازار و مشتری محور نبودن جامعه ما است.

وقتی شما از یک فروشنده چیزی می خرید او به زبان بی زبان می گوید شما این را بخر و پولش را رد کن بیاد من پس از دریافت پول و رسیدن به مقصودم دیگر با شما هیچ کاری ندارم. این جمله نشانگر رفع مسئولیت از خود در مقابل مشتری است. به عبارت دیگر ما خود را برای رسیدن به اهداف خود متعهد می دانیم و در نظر گرفتن اهداف و منافع دیگران را به هیچ وجه در نظر نمی گیریم. به قولی ما تا رسیدن به پول مسئولیت داریم بعد از آن با خودتان.

حتما شما اجناس گران با مثلا گارانتی خریده‌اید. گرانتی در ایران یک معنی بیشتر ندارد: پول بیشتر برای هیچ. اگر هم روزی خواستید از این امکان استفاده کنید طرف هزاران دلیل می آورد که شما را مقصر جلوه داده تا از خود رفع مسئولیت کند. « عدم استفاده درست» و یا « خارج از تعهدات گارانتی» معمولا جواب‌هایی است که شما بارها برای استفاده از گارانتی شنیده‌اید. هر دو جمله یک معنی دارند عدم مسئولیت پذیری.خلاصه هرجوری که شده شما نتوانسته‌اید از این گارانتی استفاده کنید.

مشتری محوری

زمانی برای برخی کارهای مربوط به فدورا به صورت داوطلبانه در بخش کارهای بازاریابی(مارکتینگ) فعالیت می کردم. با اینکه فدورا یک محصول رایگان بود ولی کارها و برنامه‌هایی زیادی برای جذب بازار و کاربر وجود داشت. محور کلیه فعالیت‌هایی این چنین کاربر یا مشتری بود. ما در بازار ایران به این گونه مسایل کمتر توجه داریم. در بازار تجارت ایران یک اصل وجود دارد و آن رسیدن به سود به هر قیمتی است. سایر اصول و مولفه‌های موثر در بازار کمتر مورد توجه قرار می گیرند.

نفع دوجانبه

برای رسیدن به اهداف بلند مدت تجاری در نظر گرفتن منافع دو جانبه بسیار مهم است. مشتری و فروشنده هر دو منافعی دارند باید در تنظیم روابط به گونه رفتار شود که هر دو طرف به حداکثر منافع خود برسند. بازار نباید فقط به رسیدن به منافع یک جانبه خود فکر کند و با طرق گوناگون از خود رفع مسئولیت کند. نمونه‌‌هایی رفع مسئولیت را در بالا دید. از طرفی مشتری با در نظر گرفتن این نکته دقت داشته باشد که حمایت  از کسب و کار داخلی و بومی تاثیر بسزایی در ایجاد اشتغال و رونق تجارت دارد.

نتیجه

  • مسئولیت پذیری برای همه
  • فروشنده گرامی آن نوشته «جنس فروخته شده…» را لطفا همین الان بردارید.
  • منافع هم را در نظر بگیریم، منافع کلی و هم سو برای خود و جامعه تعریف کنیم.
  • محور بازار و تجارت مشتری است
  • پیام‌ها منفی برای همدیگر مخابره نکنیم.
  • استفاده از تمامی پتانسیل یک زبان برای انتقال پیام

خلاص.

به کدام عمل گرایی می گراید؟

۲۶ فروردین ۱۳۹۱ ۳ دیدگاه

برخی دوستان  در نوشته‌هایشان در تبین موضوع عمل‌گرایی مطالبی نوشته و می نویسند. اما برای من موضوع خیلی واضح نیست که ایشان به کدام نوع عمل‌گرایی گرایش دارند؟ من فقط دغدغه‌های خود را در این باره بیان می کنم. امید که راهی برای توسعه متوازن و همه جانبه جامعه از این منظر پیدا شود.

اول رک راست حرف خودمان را بزنیم لطفا در لفافه و پشت تعاریف و لغات ثقیل منظور خود را پنهان نکنیم. در ادامه من فهم خودم را از عمل‌گرایی بیان می کنم. اگر منظور شما هرکدام از آن گزینه‌ها بود لطفا در همان خط منظور و اهداف خود را بیان کنید. در ادامه نحوه تعامل دنیا مجازی و واقعی را برای انجام کارها بیان می کنم.

برای من عمل‌گرایی  چنین فهمی ایجاد می کند:

اول: عمل‌گرایی فصلی: ما برای یک مدت مشخص می خواهیم گروهی را تشکیل می دهیم تا به اهداف از پیش مشخص برسیم بعد از گذشتن آن مدت دیگر نه گروهی می ماند نه عملی چون دیگر آن اهداف موضوعیت ندارند. مثال خیلی ساده انتخابات. برخی از دوستان در مدت مشخصی گرد هم می آیند سپس بعد از تمام شدن آن فصل هر کدام پی کار خود می روند. من به اهداف این گروه کاری ندارم و در مواردی آن را تا حدودی هم تشویق می کنم که چنین کارهایی انجام شوند. اما مشکل من با این گونه عمل‌گرایی دو بحث مقطعی بودن و افق پایین چشم‌انداز اهداف گروه است. ما اگر به دنبال توسعه اجتماعی پایدار برای جامعه بلوچستان هستیم افق دیدگاه خود را باید بسیار بالاتر از انتخابات و کارهای مقطعی این چنین بگذاریم.

دوم: عمل‌گرایی تشکلی: منظور از این گونه عمل‌گرایی این است که ما با هم یک گروه،انجمن،موسسه یا چیزهایی از این دست تشکیل دهیم. بعدا اهدافی را که از قبل با هم در ذهن داشتیم و به توافق اصولی رسیدیم به دنبالشان باشیم. در این نوع عمل‌گرایی من چند نگرانی دارم که زیاد امیدوارم به نتیجه رسیدن این گونه حرکات نمی کند. اول پیشینه این گونه کارها در جامعه ما است. ما به دلایل دورن جامعه‌ای و برونی در کارهای گروهی و تشکیلاتی بسیار ضعیف عمل کرده‌ایم. عوامل بیرون را اگر همیشه برقرار بدانیم ما باید با اصلاح فرهنگی و نقد دورن جامعه‌ای زمینه ساز بسترهای مناسب برای پذیرش این کارهای در جامعه خود شویم. بگذارید مسئله را ساده کنم. من در همه شهر‌های استان نمونه‌هایی از تشکل‌ها غیر دولتی و مدنی در ذهن دارم که صرفا به خاطر ضعف فرهنگی حتی نخبگان آنجا کار به بن بست رسید. در زاهدان،ایرانشهر،چابهار و… گروه کنار هم جمع شدند بعد از چند صباحی کرکره‌ها را پایین کشیدند. چون نه نمی توانستند با هم بسازند نه می دانستند به دنبال چه باشند. الان اگر از مردم آن شهر بپرسید چنین موسساتی را حتی شاید به یاد هم نیاورند و متاسفانه خیلی از نخبگان ما سرخورده از ندانم کاری‌ها برای خود کنج عزلتی برگزیده‌اند. سوال مشخص من آیا ما و جامعه آمادگی از هر لحاظ برای چنین کارهایی را داریم یا خیر؟

سوم: عمل‌گرایی ریاستی: گروهی برای ارضای حس برتری جویی، راهبری و در مرکز توجه قرار گرفتن می خواهند برای خود گروهی ایجاد کنند. سپس خود بر آن جمع تسلط داشته باشند.در ادبیات علوم سیاسی به این نوع گروه‌ها گروه فشار گفته می شود. برخی افراد برای این که برای خود شخصیت حقوقی ایجاد کنند به دنبال ایجاد گروهی از هم فکران هستند تا با تحصیل وجه حقوقی در تعامل اجتماعی نقش پر رنگ تر داشته باشند. مشکل من با این گونه تشکیلات نداشتن اهداف توسعه محور و مانند گروه اول عمل‌گرایی مقطعی بودن کارهایشان است. دومین مشکل  نداشتن افق دیدگاه وسیع برای رسیدن به اهداف بلند مدت توسعه است. سوم این که تشکیل این گونه گروه‌ها با محوریت فرد یا گروهی محدود است و تمایلات جامعه چندان در آن نقشی نداشته پس در رسیدن به اهداف جامعه ما چندان دغدغه‌ای از سوی آنها نخواهیم دید. مثال کدخدایان،سردار و چیزهایی از این قبیل است که محور محوریت فرد به خصوص شکل عمل‌گرایی به خود گرفته است.آیا قرار است سردار وبی داشته باشیم؟یا در چانه‌زنی‌های اجتماعی سهم‌خواهی کنیم؟

چهارم: عمل‌گرایی فردی: من ایده‌ای در ذهنم دارم می خواهم آن را برای خود یا جمعی دیگر اجرا کنم. برای اجرا ایده مقدمات اولیه را برای اجرا فراهم آورده تا وارد فاز اجرا شویم. این گونه عمل‌گرایی بسیار وابسته به خلاقیت فردی است. منفعت این گونه اعمال به گروه کوچکی از جامعه معمولا می رسد. از ایده تا اجرا بیشتر مراحل در مدیریت فرد است. مثلا من می خواهم به دانش آموزان کتاب کمک درسی اهدا کنم. با تنی چند از دوستان مشاوره می کنم سپس با کمک آنها آن را اجرا می کنم. کاری که چند بار با همت دوستان از ایده به عمل مبدل شده است. نمونه آبادان که الان در جریان است یک ایده فردی همراه با پیگیری و خلاقیت فردی است. محدوده اثر گذاری این گونه کارها معمولا پایین است. این گونه کارها چندان نیازمند بسترهای از پیش تعریف شده نیستند.توصیه می کنم افراد با در نظر گرفتن توانایی‌های خویش ایده‌های سودمند خود را برای جامعه اطراف خود عملی کنند تا برچسب عمل‌گرایی داشته باشند. اینگونه نباشد جامعه ما را جمعی حراف و بدون عمل تصور کند.

پنجم: عمل‌گرای وبی: در دنیا وب کار‌های زیادی برای انجام دادن در همان فضا وجود دارد. چون محیط وب دیداری و نوشتاری است برای تعامل فکری و گفتمان بسیار مناسب است. شما فرد را ضرورتا کاملا نمی شناسید ولی با خواندن نوشته‌های او با فکر و اندیشه‌اش آشنا خواهید شد. در همان فضا می توانید خودتان نظرات را بیان کنید و نظر خود را درباره افکار دیگران بگوید. عمل‌گرایی وبی منحصرا در فضای وب شکل می گیرد. شما با چند نفر از دوستان در دنیای مجازی یک پروژه را تعریف می کنید از امکانات اینترنت استفاده کرده و آن پروژه را به انجام می رسانید. مثلا شما می خواهید برای زبان بلوچی یک برنامه برای فرهنگ لغت ایجاد کنید. پروژه و نحوه تعامل را تعریف کرده و سپس هر کس وظیفه خود را انجام داده و بعد از مدتی برنامه را تولید خواهید کرد. این می شود استفاده از این ظرفیت بدون آنکه ضرورتا همدیگر را بشناسید خدمتی برای مردم جامعه خود انجام دادید.

یارگیری

ما برای رسیدن به اهداف جمعی خود به دنبال افراد هم‌فکر خود برای ایجاد یک گروه هستیم. شما افکار و دغدغه‌های مشخصی در ذهنتان دارید. از آنها در جمع‌های مختلف سخن می گوید و یا آنها را مکتوب می کنید. کم کم افراد هم فکر همدیگر را پیدا کرده و در مرحله‌ای به فکر تشکیل یک گروه برای رسیدن به اهداف مشترکاشان می شوند. این کلیت پیدا کردن افراد هم فکر و به عبارتی یارگیری برای ورود به عمل‌گرایی است. بگذارید درباره مشکل این نوع یاری گیری در دنیا مجازی کمی بحث کنیم.

در دنیای مجازی هویت واقعی افراد چندان شناخته شده نیست مگر اینکه خود فرد درباره هویتش اطلاعاتی منتشر کند. جعل هویت در این فضا بسیار راحت است. هر کس به راحتی می تواند به راحتی برای خود هر نوع هویتی بسازد. حتما شما داستان‌هایی از گول خوردن افراد با هویت‌های مجعول در دنیای مجازی شنیده‌اید. البته مکانیزم‌هایی برای کنترل مسایل امنیتی در دنیای مجازی وجود دارد.

یارگیری در دنیا واقعی دارای فاکتور‌های واقعی مناسب‌تری است. شما فرد را می بینید،می شناسید یا خواهید شناخت. در دنیا واقعی شما همدیگر را می بینید همه جور اطلاعات می توانید از همدیگر کسب کنید. شناخت بهتری از همفکران خود خواهید داشت چون تعاملات متنوعی با هم دارید.در ضمن یادمان باشد ما دو نوع شخصیت داریم: مجازی و حقیقی که  این دو ممکن است کاملا متضاد یا مشابه باشند.

شروع عمل‌گرایی

برای هر نوع عمل‌گرایی باید دو فاکتور جامعه بستر و یارگیری را مد نظر قرار دهید. اگر می خواهید در دنیا وب فعالیت عمل‌گرایی داشته باشید باید انحصارا در همان محدوده فعالیت داشته باشید. اما اگر انواع دیگر را مدنظر دارید باید یاران خود را از همان اطراف انتخاب کنید. اینکه می خواهید یاران ناشناس وبی را در فضای واقعی برای کارهای جامعه انتخاب کنید کمی دچار اشتباه هستید. چون سمت را اشتباه انتخاب کرده‌اید. شما می توانید از بستر وب برای تعامل با همدیگر استفاده کنید ولی اگر می خواهید یارگیری کنید باید همدیگر را از نوع دنیای واقعی بشناسید. مسیر انتخاب به این صورت است که شما چند نفری برای کارهای که می خواهید بر اساس ایده‌هایتان به اجرا در آورید در دنیا واقعی انتخاب می کنید سپس یکی از راه‌های ایجاد ارتباط را فضای وب می گذارید. سمت دیگر به نظرم درست نیست. یعنی ما در این فضای که به قول معروف هیچ کس به هیچ کس نیست نباید یارگیری برای عمل‌گرایی غیر اینترنتی داشته باشیم. بار دیگر تاکید می کنم فضا وب را برای تعامل اندیشه و بستر ارتباط در ذهن داشته باشیم.

نکات

۱. عمل‌گرایی با رویکرد توسعه اجتماعی و فرهنگی با چشم‌انداز بلند مدت جهت رسیدن به توسعه پایدار و متوازن یک ضرورت است.

۲. عمل‌گرایی از هر نوع باشد باید نیاز‌،شرایط و بستر جامعه را در نظر داشت.

۳. عمل‌گرایی بدون داشتن اندیشه و گفتمان کاری بیهوده است.

۴. جامعه ما بیشتر به اندیشه و اصلاح نیاز دارد تا کارهای مقطعی با تاثیر محدود زمانی و مکانی

۵. تبین نوع عمل‌گرایی یک ضرورت است.

۶. فضای وب  برای تعامل فکری و گفتمان مناسب است.

۷. اینکه برخی دوستان برای عملگرایی می نویسند ولی خود وارد آن فاز نشده اند خود نشانگر عدم آماده بودن آن دو فاکتوری است که در بالا ذکر شد.

توسعه اجتماعی – کلیات

۱۵ فروردین ۱۳۹۱ ۶ دیدگاه

مقدمه

سال قبل از مسایل اجتماعی مطروحه در وب بلوچستان موضوع نقد از درون و توسعه فرهنگی بود.نقد روشنگرانه از سوی آگاهان و روشنفکران جامعه باعث درگیر شدن بیشتر افراد آن جامعه با مقوله‌های اجتماعی می شود. موضوعی که سال قبل به درستی تبین نشده بود عدم هدف گذاری درست جهت معرفی دو مقوله نقد درونی و توسعه فرهنگی بود. هرچند اهداف نانوشته بودند ولی برای بسیاری ممکن بود سوال پیش آید که چرا نقد؟ منظور از نقد جامعه رسیدن به کدام هدف یا اهداف است؟ بدین منظور در آخرین نوشته‌های سال قبل تلاش کردم موضوع توسعه اجتماعی را به عنوان یک هدف میان مدت برای نقد دورنی و توسعه فرهنگی مطرح کنم.

هدف چیست؟

توسعه فرهنگی یکی از زیر بناهای توسعه اجتماعی است. قرار گرفتن توسعه درست اجتماع در بستری مهیا زمینه‌های رشد متوازن و دایمی یک جامعه را میسر می کند. مردم برای پذیرش این توسعه باید آماده سازی شوند. یکی از آماده سازی‌های اولیه برداشتن موانع دورنی جامعه است. موانعی که آگاهانه یا نا آگاهانه در جامعه از سازوکارهای دورنی اجتماعی ناشی می شوند و در راه رسیدن به هدف توسعه اجتماعی اخلال ایجاد می کنند. فرهنگ عمومی مردم، ریشه‌های تاریخی و عواملی از این دست می توانند در رسیدن به هدف توسعه اجتماعی موثر باشند. پس با شناخت در مرحله اول و سپس نقد عالمانه در وهله دوم می توان امیدوار به رسیدن به اهداف توسعه اجتماعی بود. هرچند مولفه‌های بیرونی، تاثیر گذار در توسعه اجتماعی هستند اما رفع این موانع بدون فراهم کردن بسترهای درونی جامعه تاثیر چندانی در رسیدن جامعه به توسعه نخواهد داشت.

چگونه؟

به منظور شناخت و شناساندن فرهنگ جامعه در فاز اول توسعه اجتماعی باید اطلاعاتی از آن مردم در زمینه‌های مختلف که در توسعه فرهنگی و بعدا توسعه اجتماعی نقش دارند  جمع‌آوری کرد.جامعه بلوچ چندین مولفه‌ی اختصاصی و عمومی فرهنگی دارد. شناخت آنها می تواند پتانسیل‌های موجود در آن فرهنگ را برای کسانی که می خواهند نقشی در توسعه اجتماعی داشته باشند نمایان کند. از سوی دیگر همین فرهنگ و عناصر موجود در آن در بسیاری از موارد ضد توسعه و حتی توسعه گریز هستند. اینجاست که نقش نقد از درون و توسعه فرهنگی به میان می آید. نقد روشنفکران از فرهنگ جامعه زمینه‌ ساز ورود مردم به بحث توسعه جهت بستر سازی درست برای پذیرش توسعه اجتماعی خواهد شد.
یاسر کرد در وبلاگش،مرز ارتباط، بحث اولیه جهت معرفی توسعه اجتماعی را در نوشته‌ای تحت عنوان «توسعه اجتماعی و وضعیت استان ما» شروع کرده است. تعاریف مختلف از توسعه و عدم وجود آمارهای شفاف و به روز شده برای مولفه‌های موثر در توسعه اجتماعی از موضوعات مطرح شده از سوی وی است. در سطور آخر او به درستی درباره اهداف نقد از درون جهت رسیدن به اهداف توسعه اجتماعی پرداخته است.توصیه می کنم برای شروع موضوع و داشتن پیش‌زمینه درباره مفاهیم اولیه‌ی توسعه اجتماعی این نوشته را بخوانید.
شوهاز بلوچ در وبلاگ دیمروی در «از چه می ترسند؟» از بحث کمی و کیفی توسعه و رشد سخن به میان آورده است. مقاومت عامه مردم حتی روشنفکران با تغییرات به دلیل روشن نبودن پیامد‌‌های آنها و مشخص نبودن صلاحیت‌های افراد برای ورود به بحث توسعه جامعه از موضوعات اصلی این نوشته است.برای داشتن دید کلی به همراه برخی جزییات و نمونه‌ها درباره توسعه خواندن این مقاله را به شما خوانندگان گرامی توصیه می کنم. از دغدغه‌ی چریک پیر برای حفظ و جمع‌آوری فولکلور بلوچستان و اجزای مختلف فرهنگ بلوچ نیز در اینجا باید یادی کرد.
در ده شاخص مهم و تاثیرگذار در توسعه اجتماعی موضوعات نقد و اصلاح برای توسعه اجتماعی را طبقه بندی کرده‌ایم. نگاه ما به این مقوله‌‌ها صرفا با نظر به توسعه اجتماعی و فرهنگی جامعه بلوچستان است. ما می خواهیم از این کانال‌های مختلف جامعه و فرهنگ بلوچ را مورد بررسی معرفتی و انتقادی قرار دهید. در مرحله بعد آن موانعی که در هر بخش باعث کند شدن روند توسعه اجتماعی می شود را بررسی کرده و با توجه به تجربیات دیگر جوامع راه‌ حل‌هایی دقیق و عملی ارائه دهید. ما از منظر نقد از دورن و توسعه فرهنگی مردم بلوچ را مورد بررسی قرار داده و راه‌حلی بومی جهت زمینه سازی تعالی مولفه‌های توسعه اجتماعی ارائه می دهیم.

رئوس

مردم‌شناسی
بیشتر دغدغه در این بخش مربوط به مردم شناسی فرهنگی خواهد بود.

  • بررسی نهاد‌‌ها تشکیل دهنده فرهنگ بلوچ
  • آداب و رسوم
  •  شکل‌پذیر طبع انسان
  • تنوع رفتار
  • اقلیت قومی بودن بلوچ

البته نوشتن سایر دوستان در کنار نگارنده این سطور و مطرح کردن نظرات خوانندگان می تواند نقش به سزایی در عمیق و دقیق‌تر شدن داشته باشد.

فرهنگ

  • فرهنگ چیست؟
  • اجزای فرهنگ بلوچ کدامند؟
  • جایگاه باور‌ها،اخلاق،عادت،قانون،هنر و … در فرهنگ بلوچ کجاست؟
  •  تبادل و تعامل فرهنگ بلوچ با سایر فرهنگ‌های همسایه چگونه است؟
  •  نقش آیین‌ها و مذاهب در شکل‌دهی فرهنگ بلوچ چیست؟

سوالاتی از این دست از مهمترین دغدغه‌هایی هستند که باید به آنها در مبحث فرهنگ بلوچ باید به آنها پرداخت.

ادبیات و زبان

  • معرفی زبان بلوچی
  • ادبیات حماسی و غنایی بلوچستان
  • عناصر ادبیات بلوچ
  • نقش ادبیات در ساختار فرهنگ بلوچ

تاریخ و اسطوره

  • بلوچ از کجاست؟
  • سیر تحول تاریخی بلوچستان چیست؟
  • تحول نظام اجتماعی بلوچستان در طی ادوار تاریخ

هویت

  • هویت چیست؟
  • اجزای تشکیل دهنده هویت بلوچ
  • تعادل یا تعامل هویت‌های متضاد
  • نقش هویت در توسعه فردی و اجتماعی
  • نقش هویت در فرهنگ

روانشناسی

  • تحلیل روانشناسی جامعه بلوچستان
  • عوامل روانی درگیر در توسعه فرهنگی و اجتماعی
  • محافظه‌کاری و درونی گرایی جامعه بلوچ

دین

  • نقش دین در سازوکارهای اجتماعی
  • تعامل دین و فرهنگ بلوچ
  • دین راهبر یا مانع توسعه
  • نقش دین در تعامل با اجتماعات دیگر

هنر

  • تعریف هنر بلوچ
  • اجزای هنر بلوچستان
  • نقش هنر در فرهنگ بلوچ
  • هنر بلوچ و توسعه

جهانی سازی و بومی‌گرایی

  • جهانی سازی چیست؟
  • بومی گرایی در جهان مدرن
  • تقابل جهانی سازی فرهنگی و خرده‌فرهنگ‌ها

سنت و مدرنیته

  • سنت چیست؟
  • مدرن شدن چیست؟
  • تقابل سنت و مدرنیته در جامعه بلوچستان
  • حفظ سنن یا حرکت به سوی مدرن شدن
  • پسامدرنیزم بلوچی

البته سرفصل‌های بالا بخشی از دغدغه‌های لازم جهت شناخت توسعه محور جامعه بلوچستان است. این فصول به طور دقیق‌تر و همراه با مصادیق موجود در جامعه بلوچ می توانند از سوی کارشناسان امور مورد بررسی قرار گیرند. امید است که وب بلوچستان به خصوص آن بخشی که نگاه توسعه محور دارد با پرداختن به موضوعات بالا نقش بسزایی در روشنگری جهت رسیدن به توسعه اجتماعی به عهده بگیرد.